Een beloning werkt beter als je hem zelf kiest

Bron

Sommige mensen houden meer van verrassingen, terwijl anderen de touwtjes het liefste zelf in handen houden. Uit onderzoek is nu gebleken dat we blijer worden van beloningen die we zelf kiezen, dan van beloningen die we van anderen krijgen. Dit komt door onze basale kernen die dopamine afvuren in de hersenen.

Choice bias

Het principe dat we dingen positiever beoordelen nadat we ze zelf hebben gekozen, noemen we ‘choice bias’. Dit proces gebeurt vanzelf in je hersenen. We willen ons goed voelen over de keuzes die we hebben gemaakt. Daarom zien we automatisch meer positieve kanten, en negeren we de negatieve. Ook je geheugen kan hierdoor een beetje veranderen. Je hersenen gaan de herinnering zien als ‘Hé, ik heb nou eenmaal die keuze gemaakt, dus dat zal dan wel de beste keuze geweest zijn’. Waarom werken keuzes zo sterk?

Bron

Basale kernen en dopamine

Op het moment dat je een keuze maakt, versturen de basale kernen dopamine naar de hersencellen die met deze keuze te maken hebben. De dopamine versterkt de verbindingen tussen deze cellen. Hoe sterker de verbinding, hoe makkelijker het is om de actie nog een keer te herhalen. Vooral natuurlijk als dit een goede keuze was.
Dit systeem werkt vooral op het moment dat je zelf een keuze maakt. Als je een beloning van iemand anders ontvangt, kan je hier natuurlijk nog steeds blij om worden. Bijvoorbeeld als je partner een lekker diner bedenkt of kiest welke film jullie gaan kijken. Maar hierbij komt er wel minder dopamine vrij in je hersenen, omdat ze eigenlijk een ‘stapje missen’.

Bron

Experiment

Dit verschil moest natuurlijk ook wetenschappelijk onderzocht worden. Onderzoekers van de Brown University vonden 80 deelnemers. Zij kregen Japanse karakters te zien, die een verschillende kans op een beloning boden. Bij het ene karakter was deze kans 20%, bij een ander karakter kon dit oplopen tot een kans van 80%.

Sommige deelnemers konden zelf een karakter kiezen. Anderen kregen een karakter toegewezen. De kans op een beloning was bij allebei de karakters even groot, dus daar zat geen verschil in. Toch vonden de onderzoekers dat deelnemers die zelf een karakter mochten kiezen, blijer waren met hun uiteindelijke beloning. Voor karakters die uiteindelijk geen beloning opleverden (er was immers geen 100% kans op een beloning) was er geen verschil. De ‘choice bias’ ontstond dus alleen bij goede keuzes.

Persoonlijke verschillen

Het effect is niet voor iedereen even groot. Tijdens het onderzoek werd bij iedereen een beetje speeksel afgenomen. Dit werd onderzocht en ze ontdekten dat het verschil zit in het DARPP-32-gen. Welke versie van dit gen jij bezit, bepaalt hoe gevoelig jij bent voor het kiezen van je eigen beloningen. Dus inderdaad: Sommige mensen houden het liefst alles zelf in de hand, terwijl anderen zich prima kunnen laten verrassen. Nu weten we waarom!

Misschien vind je dit ook leuk

1 reactie

  1. Wat interessant! Ik had er nooit bij stil gestaan waarom de één van verrassingen houdt en de ander niet. Eigenlijk best bizar: ik heb graag zelf de touwtjes in handen, maar ik vind keuzes maken verschrikkelijk, omdat ik bang ben dat ik de verkeerde keuze maak…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.