En dan heb je ineens een diagnose

Iedere week voer ik een intake gesprek. Ik krijg iemand tegenover me met bepaalde klachten. Na een hele ochtend te praten met de psycholoog en psychiater krijgt hij of zij een stempel: Je hebt een diagnose. En dat doet nogal wat met je.

Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit, gecombineerde type. Recidiverende depressie met seizoensgebonden patroon, volledig in remissie. Alcohol misbruik. Het zal maar over je gezegd worden! Na zo’n intensieve ochtend krijg je de ‘uitslag’ en weet je wat er met je aan de hand is. Een opluchting, of juist niet?

De reacties die ik terug hoor zijn erg verschillend. Voor de één vallen de puzzelstukjes op hun plek. ‘Het ligt niet aan mij, er is echt iets met me aan de hand!’ Voor een ander kan het juist een klap zijn om in zo’n hokje geplaatst te worden. En dit is het begin van een heel proces.

Stapje voor stapje leer je jezelf beter kennen. Misschien liep je al 20 jaar met bepaalde klachten rond en wist je niet beter. Nu is er een verklaring. En met verklaring bedoel ik zeker geen excuus. We blijven altijd (of tenminste, meestal) verantwoordelijk voor de keuzes die we maken in ons leven. Maar het is wel fijn om je bewust te worden waarom je bepaalde keuzes maakt. Dat is de enige manier om jezelf te ontwikkelen.

Mensen verschillen trouwens ook heel erg in de mate waarin ze anderen vertellen over dit hele proces. En misschien is dat wel een voordeel van psychiatrische problemen. Je hebt in ieder geval een keuze. Als jij het liever voor jezelf houdt is dat je goed recht. En is er niemand in je omgeving om het mee te delen? Gelukkig zijn er ook ervaringsdeskundigen, bij je behandeling of online.

Hoe groot de schok in het begin ook kan zijn, nadat mensen de diagnose geaccepteerd hebben voelen ze zich vaak al een stuk beter. Je weet waarom je iets doet. En dat je er ook voor kan kiezen om het niet te doen. Je dwingt jezelf bijvoorbeeld eens om rust te nemen, en ervaart hoe prettig dit kan zijn. Of je durft eindelijk iets te doen waar je al jaren tegenop zag, en merkt dat je angst steeds minder wordt.

Ik heb soms een haat-liefde verhouding met de diagnoses. Als psycholoog en psychiater kunnen we eigenlijk niet zonder. Het biedt ons een houvast om iemand gericht te kunnen behandelen. Maar het nadeel is wel dat je moeilijk van zo’n stempel afkomt, als je eenmaal een psychiatrische diagnose hebt. Zoiets blijft je toch achtervolgen. Ook al functioneer je al jaren prima. Daarnaast vind ik dat we op moeten passen voor een tunnelvisie. Dat iemand ADHD heeft, betekent niet dat al zijn klachten daardoor ontstaan. Er kan altijd nog iets anders spelen.

Heb je ook te horen gekregen dat je een diagnose hebt? Probeer er ook de positieve kanten van te zien. En de mogelijkheden. En voel je er na een tijdje nog steeds helemaal niks bij? Durf dan ook kritisch te zijn.

Bron afbeeldingen 1, 2, 3

Misschien vind je dit ook leuk

1 reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.