Goochelaars bepalen jouw beslissing

Er staat een goochelaar tegenover je met een stapel kaarten in zijn hand. Hij laat je er eentje uitkiezen en vervolgens gebeurt er iets… Met precies ‘jouw’ kaart. Vol verbazing blijf je achter. Hoe wist hij welke kaart je had gekozen? Je had het toch zelf bepaald? Dat valt toch vies tegen. Volgens een nieuw onderzoek kan de goochelaar je keuze beïnvloeden, zonder dat je het door hebt.

Magie blijft iets mysterieus hebben. We kunnen onze vinger er moeilijk op leggen. Wat gebeurt er nou precies? Met ons verstand weten we dat we in de maling worden genomen. Toch begrijpen we het niet helemaal. Wat doen die goochelaars allemaal met ons? Onderzoekers van de McGill University in Canada vonden dit een mooie reden om hier eens mee te experimenteren.

‘Kies’ een kaart

Het eerste deel van het onderzoek vond gewoon op straat plaats. De onderzoeker, Jay Olson, is naast wetenschapper ook goochelaar (een bijzondere combinatie). Hij sprak 118 mensen aan en liet hen een kaartspel zien. Eén voor één kwamen de kaarten voorbij en hij vroeg de deelnemers een kaart te kiezen. De mensen dachten dat ze deze keuze helemaal zelf maakte. Maar ondertussen zorgde Olson ervoor dat ze de kaart kozen die hij wilde, bijvoorbeeld door die kaart net iets langer te laten zien. En jawel, 98% koos inderdaad de kaart die hij in gedachten had.

Zouden ze doorhebben dat ze in de maling genomen werden? Nee! Dit vind ik nog wel het meest bijzonder. Maarliefst 90% van de deelnemers verzonnen zelf een verklaring waarom ze voor die bepaalde kaart hadden gekozen. Iemand zei bijvoorbeeld dat ze de harten 10 koos omdat ‘Harten een veel voorkomend symbool zijn en rood een opvallende kleur’. En dat terwijl ze dus onbewust beïnvloed werden door de onderzoeker! Het is anders wel heel erg toevallig dat 98% dezelfde kaart koos.

In het laboratorium

De resultaten waren zo overtuigend, dat de onderzoekers nog een wel tweede ronde wilden doen. Dit keer gingen ze naar het laboratorium. Deelnemers kregen hier kaarten op een computerscherm te zien, waarna ook werd gevraagd er eentje uit te kiezen. Ook hier was er één kaart die net een fractie langer te zien was. Bij dit experiment kozen 30% van de deelnemers voor de kaart die de onderzoekers in gedachten hadden.

Hoewel 30% nog steeds meer dan ‘toevallig’ is, lag het percentage hier dus wel een stuk lager dan wanneer mensen aan werden gesproken op straat. De onderzoekers gaven als verklaring hiervoor dat het sociale contact een belangrijke rol speelt. Door de persoonlijkheid van de goochelaar kan je extra afgeleid raken, of je voelt misschien een druk om sneller een kaart te kiezen. Ook hadden deelnemers bij het zien van kaarten op de computer eerder door dat er eentje langer te zien was.


In dit filmpje leggen de onderzoekers nog eens zelf uit hoe het onderzoek verliep.

Onbewust verklaringen zoeken

Dit onderzoek laat goed zien hoe onze hersenen ons voor de gek houden. We weten niet waarom we voor een bepaalde kaart hebben gekozen. Maar daar moet toch een reden voor zijn? Op het moment dat we een stukje informatie missen, verzint ons brein hier zelf een verklaring voor. Het gaat nu om een voorbeeld met goochelaars. Eigenlijk werkt het zo met allerlei soorten beslissingen. Ook al is het misschien geen goede beslissing geweest, het is lastig dit aan jezelf toe te geven. Onbewust praten we vaak een hoop goed voor onszelf. Misschien zijn we toch iets minder rationeel en makkelijker te beïnvloeden dan we zouden willen. Wie weet wat voor invloed dit heeft op ons dagelijks leven!

Bron onderzoek
Bron afbeeldingen 1, 2

Misschien vind je dit ook leuk

2 reacties

  1. Interessant om te lezen! Vaak letten goochelaars, maar ook bijvoorbeeld van die tv mediums, ook heel erg op jouw non verbale communicatie, waardoor het al snel overkomt of zij gedachten kunnen lezen (of met je overleden oma kunnen praten).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.