Hoe ontwikkelen kinderen inlevingsvermogen?

Bron

Wij weten dat andere mensen hun eigen belevingswereld hebben. Ze hebben bepaalde ideeën en emoties. Die kunnen we niet zien, maar we hebben geleerd dat de gedachten van iedereen anders zijn. Met dit besef word je niet geboren. Kleine kinderen ontwikkelen dit inlevingsvermogen als ze 4 of 5 jaar oud zijn. Deze ontwikkeling wordt de ‘theory of mind’ genoemd.

Kiekeboe

Als je met hele kleine kinderen speelt zien ze alleen wat er op dat moment is. Dus als jij je gezicht achter je handen verstopt, is het ‘weg’. Vandaar dat ze zich uren kunnen vermaken met kiekeboe spelen. Ook denken ze alleen aan hun eigen behoeftes. Een baby heeft honger of wil spelen… Die denkt niet na over wat jij als ouder wil doen. Op een gegeven moment, als ze 3 of 4 jaar oud zijn, leren ze dat iets niet weg is als ze het niet meer zien. Als er bijvoorbeeld speelgoed ligt en daar leg je een doek overheen, weten ze dat het speelgoed er nog gewoon is. Ook leren ze dan dat andere mensen ook eigen gedachten hebben.

False-belief task

Hoe kunnen we meten of een kind dit inlevingsvermogen ontwikkelt heeft? In 1985 is hier een experiment voor ontwikkeld door Simon Baron-Cohen en zijn collega’s. We noemen dit de ‘valse overtuigingen-taak’ (false-belief task). Bij dit experiment krijgen kinderen de volgende tekening te zien:

Bron

Het gaat over twee poppen, Sally en Anne. Sally heeft een mand en Anne een doos. Sally stopt een knikker in haar mand en gaat een stukje lopen. Als Sally weg is, stopt Anne de knikker in haar doos. Zodra Sally terugkomt wil ze haar knikker weer pakken. Kijkt ze dan in de mand (waar ze hem heeft achtergelaten) of in de doos (waar de knikker nu is)?

Kinderen van 4 jaar antwoorden meestal ‘in de doos’. Het kind weet dat de knikker in de doos ligt, dus kan zich niet voorstellen dat Sally dit niet weet. Een kind dat zich kan inleven in de valse overtuiging van Sally weet dat zij in haar mand gaat kijken. Met deze test kan trouwens ook gekeken worden of een kind autisme-trekken heeft. Natuurlijk is daar meer onderzoek voor nodig, maar het is wel bekend dat kinderen met autisme zich een stuk moeilijker kunnen inleven in de gedachten van een ander.

Emoties herkennen

In de test hierboven gaat het over spullen, maar kinderen leren ook emoties te herkennen. Bijvoorbeeld dat wanneer je heel stil op de bank zit en naar de grond staart, je waarschijnlijk verdrietig bent. De ontwikkeling van een theory of mind is dus echt wat ons sociale wezens maakt.

Uit onderzoek is gebleken dat deze ontwikkeling sneller gaat als:

  • Ouders met het kind over gevoelens praten
  • Ouders uitleggen waarom bepaalde dingen niet mogen
  • Het kind oudere broers/zussen heeft
  • Ze vaak fantasiespelletjes doen
  • Verhalen worden voorgelezen
  • Ze veel praten over hun eigen herinneringen
  • Ze sterkere taalvaardigheden hebben
  • Ze hun gedrag goed kunnen controleren (bron)
Bron

Voordelen

Het is goed voor een kind om dit inlevingsvermogen te ontwikkelen. Op die manier kunnen ze beter contact leggen met andere kinderen en beter functioneren op school. Aan de andere kant kan het er ook toe leiden dat ze andere kinderen gaan misleiden. Als je zelf kleine kinderen in je omgeving hebt is het leuk om deze ontwikkeling bewust te volgen. Misschien kun je de test met de poppen eens proberen!

Misschien vind je dit ook leuk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.