Met hoe meer we zijn, hoe minder we doen

Wanneer doe jij het meest je best? Als je in je eentje aan het werk bent, of als er iemand op je vingers kijkt? Vaak worden we door anderen gemotiveerd om harder te werken. Je wil immers niet voor schut staan. Maar uit onderzoek is gebleken dat het niet altijd zo werkt. Meer mensen betekent namelijk ook een gedeelde verantwoordelijkheid. En met hoe meer mensen we zijn, hoe minder we de neiging hebben om iets te doen.

Bystander effect

De neiging om minder te doen naarmate de verantwoordelijkheid onder meer mensen gedeeld wordt, noemen we het bystander effect. Deze theorie is opgesteld door John Darley en Bibb Latané en stamt ui 1968. Zij besloten dit effect te gaan onderzoeken nadat een New Yorkse vrouw voor haar deur werd neergestoken. De buren zagen dit gebeuren, maar deden niets om haar te helpen. Hoe kon het zover komen? Inmiddels is het bystander effect in vele experimenten onderzocht. Hierbij heeft iemand hulp nodig en het is schokkend om te zien hoe weinig mensen die hulp bieden.

Experiment

In deze video zien we verschillende voorbeelden van mensen die hulp nodig hebben. Ze gaan op straat liggen, het ziet eruit alsof ze ziek zijn. Mensen kijken er naar maar lopen gewoon voorbij. Opvallend is dat wanneer er één iemand besluit te gaan kijken, er snel meer volgen. Ook maakt het verschil of de persoon die hulp nodig heeft een net pak draagt of versleten kleding. Hoe kan het dat we ons zo gaan gedragen?

Onduidelijke situatie

Ten eerste speelt de situatie een rol. Is het wel helemaal duidelijk dat iemand hulp nodig heeft? Als je iemand op een stoel ziet zitten kan het zijn dat diegene zich niet lekker voelt, maar hij kan ook gewoon even uitrusten. Mensen zijn vaak huiverig om ongewilde hulp aan te bieden of iets fout te doen, dus kiezen we er eerder voor om het op zijn beloop te laten. Daarnaast speelt ook urgentie een rol. Is het een noodsituatie, dan zijn we eerder geneigd om te helpen. Uit onderzoek kwam bijvoorbeeld dat mensen eerder iemand hielpen die om geld vroeg, op het moment dat hij erbij zei ‘dat hij zijn portemonnee kwijt was’.

Kunnen we de situatie niet helemaal goed inschatten, dan gebruiken we het gedrag van anderen als informatie. Lopen er andere mensen op straat en bieden die geen hulp aan, dan gaan we er onbewust van uit dat dit de juiste reactie is. Stom eigenlijk, want waarschijnlijk heeft die ander net zo veel informatie als wij zelf. Als iemand maar zo sterk is om de eerste stap te zetten, volgt de rest vanzelf.

Gedeelde verantwoordelijkheid

Naast het inschatten van de situatie is ook gedeelde verantwoordelijkheid een belangrijk punt. Ben je eenmaal zo ver dat je ziet dat er hulp geboden moet worden, kom je dan tot actie? Hoe meer mensen er zijn, hoe kleiner die kans is. Waarom moet jij degene zijn die hulp biedt? Misschien is er wel politie in de buurt of een arts, die kan veel beter helpen. Terwijl je wél je verantwoordelijkheid neemt op het moment dat je alleen bent.

Help! Een kamer vol met rook

Darley en Latané stelden niet alleen een theorie op, ze deden ook experimenten om deze te onderbouwen. Een hele beroemde vond plaats in een kamer die zich vulde met rook. De deelnemers werden in drie groepen verdeeld. Zij zaten alleen, met twee andere deelnemers of met twee handlangers van de onderzoekers in de kamer. Terwijl ze vragenlijsten invulden ontstond er rook in de kamer. In de groep die alleen was, rapporteerde 75% de rook bij de onderzoekers. Logisch, want ze konden wel raden dat het foute boel was. Maar in de groep die met twee andere deelnemers in de kamer zaten, trok maar 38% aan de bel. En in de groep waarbij de handlangers aanwezig waren, die de rook negeerden, vroeg maar 10% om hulp.

Wat kunnen we eraan doen?

Het bystander effect kan voor veel gevaarlijke situaties zorgen. Maar wat kunnen we er aan doen? Voor jezelf kan het al helpen je bewust te zijn dat dit effect bestaat. Merk je bij jezelf een drempel om iemand te gaan helpen, probeer hier dan overheen te stappen. Vertrouw op je eigen oordeel.

Ben je zelf degene die hulp nodig heeft, dan kan het helpen iemand de persoonlijke verantwoordelijkheid te geven. In plaats van in het algemeen om hulp roepen kan je beter iemand aanspreken. Grote kans dat diegene bijvoorbeeld de ambulance voor je belt, in plaats van dat hij denkt ‘iemand anders doet het waarschijnlijk wel’.

De drempel om te helpen is verlaagd als je weet wat je moet doen, bijvoorbeeld als je een EHBO cursus hebt gedaan. Daarnaast zijn mensen die lekker in hun vel zitten eerder geneigd om anderen te helpen. Heb je een rotdag, probeer dan niet alleen naar de grond te staren en zo snel mogelijk overal voorbij te lopen. Zet een vrolijk muziekje op, denk aan iets leuks en maak oogcontact met de mensen om je heen. Fijn voor jezelf en je medemens!

Bron afbeeldingen: 1, 2.

Misschien vind je dit ook leuk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *