Wat rondreizen in China mij leerde over vrijheid

In september hebben mijn vriend en ik een maand rondgereisd in China. We vonden het een geweldige ervaring en hebben genoten van de natuur, het eten en de ‘gekke’ cultuur. Een ‘gekke’ cultuur, omdat het vanaf het eerste moment voelde alsof we in een andere wereld terechtkwamen. Door meer te leren over hoe de Chinezen leven waardeer ik de vrijheid in Nederland des te meer. In Nederland is vrijheid van meningsuiting een belangrijk onderdeel van de samenleving, in China ligt dit iets anders.

Eerste check: Het visum

De controle door de Chinese overheid begon al bij het aanvragen van een visum. Waar je in andere landen makkelijk een visum kunt kopen bij de grens (of dat niet eens nodig hebt), moesten we langs de Chinese ambassade in Den Haag om een visum aan te vragen. We wilden eerst 60 dagen blijven, de officiële termijn voor een toeristenvisum, maar dit bleek praktisch niet haalbaar. Het was dan namelijk nodig om alle hotels geboekt (en betaald) te hebben en van dag tot dag een programma aan te leveren. Zelfs dan was het nog niet zeker dat we het visum zouden krijgen. Om onze plannen flexibel te houden besloten we daarom voor een visum van 30 dagen te gaan, waarbij alleen hotel- en vluchtreserveringen genoeg waren.

Bij onze aankomst in Beijing kregen we direct te maken met ‘The Great Firewall’, zoals de Chinese internetcensuur ook wel wordt omschreven. Zodra we op het Chinese (WiFi)netwerk gingen konden we namelijk geen gebruik meer maken van Facebook en Google. En pas dan besef je hoe afhankelijk je bent van Google: Niet meer kunnen zoeken, geen e-mails meer binnenhalen, de weg niet meer kunnen vinden en geen teksten vertalen van Engels naar Chinees. Geen vakantiefoto’s delen op Instagram of een Youtube-video kijken. De zoekmachine Yahoo werkte wel, maar hier werden de zoekresultaten gefilterd. Zo is er nergens een kwaad woord te vinden over de grote leider Mao Zedong en zijn sommige buitenlandse nieuwssites geblokt. Vanaf eind september is zelfs Whatsapp geblokkeerd, omdat de berichten versleuteld zijn.

Chinese sociale media

Er is wel een Chinese tegenhanger die alle sociale media vervangt, WeChat. Een Chinees omschreef het ons als ‘THE app’ omdat je er alles mee kan: Chatten, foto’s en video’s delen, bedrijven volgen en zelfs betalen. Een klein nadeel: Alle persoonlijke informatie wordt doorgegeven aan de overheid. De overheid kan dus zien dus wat jij in persoonlijke gesprekken met vrienden bespreekt en wat voor spullen je koopt.

Wij konden gelukkig een VPN gebruiken (wat nóg niet illegaal is) zodat we met een buitenlandse server konden verbinden en zo het internet konden blijven gebruiken zoals we gewend waren. Echter denk ik dat er veel Chinezen zijn die niet doorhebben hoe gefilterd hun wereldbeeld is en hoe weinig privacy ze hebben. Ze zijn het van jongs af aan zo gewend. Ook vertelde iemand ons dat de Verenigde Staten en Europa vrij negatief werden neergezet tijdens geschiedenislessen. Waarom zou je dan gebruik willen maken van Westerse nieuwsbronnen en sociale media?

Het beperken van de vrijheid hield trouwens niet op bij het filteren van de internettoegang. Voor elk bus- en treinkaartje wat we kochten werd ons paspoort geregistreerd. In meerdere musea kreeg je gratis toegang, maar dan werd wel je paspoort gescand. Bij elk metrostation werden onze tassen en flessen water gescand (al reageerden de beveiligingsmedewerkers vaak niet als het alarm afging, alsof ze hun werk niet echt serieus namen). In de aanloop naar het Partijcongres werden sommige nachtclubs gesloten, omdat zij een verkeerde uitstraling zouden hebben (en na het Congres waarschijnlijk weer open mochten).

Gevoel van veiligheid

Aan de ene kant geeft de controle een gevoel van veiligheid. Toen ik in een nachttrein ineens terechtkwam in een cabine met 3 onbekende mannen, voelde ik me beschermd door het idee dat hun naam geregistreerd was. Als ze mij zouden lastig vallen zou de politie ze zo kunnen vinden. Aan de andere kant voelde het enorm beklemmend dat de nieuwsberichten gefilterd waren en dat we onze Westerse programma’s niet konden gebruiken. Aan alle kanten merk je dat de Chinese overheid de bevolking krampachtig in de hand willen houden. Inwoners van de grote steden zijn welvarend, maar er zijn grote verschillen in het land. Op het platteland is veel armoede en Tibet is gedwongen onderdeel geworden van China. De Communistische Partij heeft veel macht en is niet van plan een democratische discussie te laten ontstaan.

China was een onwijs interessant land om te bezoeken, maar ik ben blij dat ik een Nederlander ben. Bijvoorbeeld omdat ik deze ervaringen op internet kan zetten zonder bang te zijn voor de gevolgen 😉 .

Misschien vind je dit ook leuk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *